M.Emre Dadaşoğlu
M.Emre Dadaşoğlu
Giriş Tarihi : 28-05-2016 00:03

Dünyayı aydınlatan Mimarlarımız (1) İbn Rüşt

 Dedesine nisbetle İbn-i Rüşd olarak tanınmış İslam dünyasında İbn-i Rüşd ve özellikle Avrupa'da "Averroes" adı ile büyük ün salmıştır. İbn-i Rüşd en çok kendisine rehber edindiği Aristo'nun eserlerinden yaptığı bugün Batı'da pek çoğu unutulmuş tercümeleri ve şerhleri ile ünlüdür. İbn-i Rüşd'ün Aristo üzerindeki çalışmaları yaklaşık otuz yıllık bir dönemi kapsar. Politika dışında Aristo'nun bütün eserlerine şerhler yazmıştır.

Thomas Aquinos gibi meşhur skolastik filozoflar, ona ismi yerine "Şarih" (yorumcu) ve Aristo'ya da "Filozof" diyerek yüksek derecede önem veriyorlardı. İslam dünyasında bir okul bırakmamış ve ölümü Endülüs'teki serbest düşünce hayatının sonuna işaret etmiştir. İbn-i Rüşd, küçük yaşından itibaren ilim tahsil etmeye başladı. Önce kelam ve fıkıh ilimlerini, daha sonra zamanının ilim merkezi olan Kurtuba’daki büyük alimlerden fizik, tıp ve astronomi ilimlerini tahsil etti.

Bu ilimlerle ilgili birçok eser yazdı. Edebiyat ve felsefeye karşı ilgi duymaya başladı. Filozof İbn-i Tufeyl ile dostluk kurdu. Onun vasıtasıyla Fas’a giderek, felsefecilere karşı aşırı sevgi duyan Fas Hükümdarı Ebu Yakub Yusuf’un iltifatlarına kavuştu. Ebu Yakub Yusuf, Aristo’nun eserlerini şerh etmesini istedi ve onu İşbiliye kadılığına getirdi. İbn-i Rüşd; Farabi ve İbn-i Sina ile İmam-ı Gazali’nin ve batı filozoflarının eserlerini inceledi.

Hükümdar Ebu Yakub Yusuf onu kendisine şahsi hekim tayin etti. Az zaman sonra da Kurtuba kadılığına getirildi. Hükümdar Ebu Yakub Yusuf’un ölümünden sonra yerine geçen oğlu El-Mansur’un da iltifatlarına kavuşup, Kadılkudat, yani kadılar kadısı oldu. Felsefede şöhrete kavuşmakla İbn-i Rüşd, zamanının en büyük doktorlarından birisi olup, tıb sahasında on altı eser yazdı. Bunlar arasında "Külliyat fit-Tıb" en meşhur olanıdır.

Bu kitabında hastalıkları tek tek ele alarak incelemiş, hiçbir insanın hayatında ikinci defa çiçek hastalığına yakalanmayacağını belirterek sebeplerini izah etmiştir. Ayrıca gözdeki retina tabakası ve çalışma tarzı hakkında da dikkate değer açıklamalar yapan İbn-i Rüşd, tıp tarihinde gözdeki retina tabakasının fonksiyonunu ilmi olarak izah eden ilk tıp bilgini olmuştur. İbn-i Sina’nın Kanun adlı eserine ve Galen’in tıpla ilgili eserlerine şerhler yazmıştır.

Diğer eserlerinde de tedavi, zehirler ve ateşli hastalıklarla ilgili bilgileri yazmıştır. İbn-i Rüşd’ün tıbla ilgili eserleri Avrupa üniversitelerinde ders kitabı kabul edilmiştir. Matematik, coğrafya ve astronomi ilimlerinde de söz sahibi olan İbn-i Rüşd bu konularda eserler yazmış, zamanından sonraki birçok ilmi gelişmelere kaynak olmuştur. Dünyayı dolaşan Kristof Kolomb bile onun fikirlerinden etkilenmiştir. 

1498 senesi Ekim ayında yazdığı bir mektupta; Averroes (İbn-i Rüşd) adlı bir yazarın, yeni dünyanın, yani Amerika’nın varlığı hakkında kendisine fikir verip yol gösterdiğini bildirmektedir.

NELER SÖYLENDİ?
@
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  •   Takım P O
  • 1 Alanyaspor 0 0
  • 2 Antalyaspor 0 0
  • 3 Beşiktaş 0 0
  • 4 Çaykur Rizespor 0 0
  • 5 Fenerbahçe 0 0
  • 6 Galatasaray 0 0
  • 7 Gazişehir Gaziantep FK 0 0
  • 8 Gençlerbirliği 0 0
  • 9 Göztepe 0 0
  • 10 İstanbul Başakşehir 0 0
  • 11 Kasımpaşa 0 0
  • 12 Kayserispor 0 0
  • 13 Konyaspor 0 0
  • 14 MKE Ankaragücü 0 0
  • 15 Sivasspor 0 0
  • 16 Trabzonspor 0 0
  • 17 Yeni Malatyaspor 0 0
  • 18 Yukatel Denizlispor 0 0
HAVA DURUMU
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
ANKET OYLAMA TÜMÜ
GÜNÜN KARİKATÜRÜ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA